Wiza krajowa w celu repatriacji

Repatriant jest to osoba która przybyła do Polski na podstawie wizy krajowej wydanej w celu repatriacji z zamiarem osiedlenia się na stałe w Polsce.

Podstawa prawna:
Ustawa z dnia 9 listopada 2000 r. o repatriacji, t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 1105.

Warunki uzyskania wizy w celu repatriacji (muszą być spełnione łącznie):

Zamieszkiwanie na stałe na terytorium obecnych Republiki Armenii, Republiki Azerbejdżanu, Gruzji, Republiki Kazachstanu, Republiki Kirgijskiej, Republiki Tadżykistanu, Turkmenistanu, Uzbekistanu albo azjatyckiej części Federacji Rosyjskiej przed wejściem w życie ustawy (tzn. przed 1 stycznia 2001 r.).
Polskie pochodzenie.

Uznanie za osobę polskiego pochodzenia wymaga spełnienia dwóch warunków (łącznie):

Co najmniej jedno z rodziców lub dziadków albo dwoje pradziadków osoby było narodowości polskiej.
Wykazanie związku z polskością.

Polskie pochodzenie musi być potwierdzone przez przedstawienie dokumentów wydanych przez polskie władze państwowe lub kościelne, władze byłego Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich, dotyczące wnioskodawcy lub jego rodziców, dziadków, pradziadków. Mogą to być np.

polskie dokumenty tożsamości;
akty stanu cywilnego lub ich odpisy;
metryki chrztu, poświadczające związek z polskością;
dokumenty potwierdzające służbę w Wojsku Polskim, zawierające wpis informujący o narodowości polskiej;
dokumenty potwierdzające fakt deportacji lub uwięzienia, zawierające informację o narodowości polskiej.

Wiza krajowa w celu repatriacji może być także wydana małżonkowi oraz zstępnym osoby, spełniającej warunki repatriacji (do czwartego stopnia), jak również małżonkom tych zstępnych, jeżeli osoby te zamierzają przybyć do Polski razem z repatriantem.

Wydanie wizy krajowej w celu repatriacji osobie małoletniej, pozostającej pod władzą rodzicielską repatrianta, wymaga zgody drugiego rodzica.

Jeżeli małoletni ukończył 16 lat, to również jego zgoda jest wymagana do wydania wizy.

Jeżeli drugi rodzic nie zgadza się na nabycie przez dziecko obywatelstwa polskiego (które jest skutkiem przekroczenia granicy na podstawie wizy krajowej wydanej w celu repatriacji), a jednocześnie dziecko pozostaje pod władzą rodzicielską osoby, która chce skorzystać z procedury repatriacyjnej, to jest możliwość uzyskania zezwolenia na pobyt stały w Polsce dla takiego dziecka (właściwy wniosek dołącza się do wniosku o wydanie wizy krajowej w celu repatriacji). Zezwolenie na pobyt stały może być także wydane dla małżonka repatrianta, który zamierza osiedlić się w Polsce razem z repatriantem, a jednocześnie – nie chce wnioskować o wizę repatriacyjną, która wiąże się nieodłącznie z uzyskaniem obywatelstwa polskiego w momencie przekroczenia granicy. Właściwym organem w sprawie udzielenia lub odmowy zezwolenia na pobyt stały jest Szef Urzędu ds. Cudzoziemców. Wydania lub wymiany karty pobytu dokonuje wojewoda właściwy ze względu na miejsce pobytu cudzoziemca.

Podstawa prawna:
Ustawa z dnia 9 listopada 2000 r. o repatriacji, t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 1105.
W zakresie zezwoleń na pobyt oraz kart pobytu: przepisy działu VI oraz VII ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 769, 1222, 1688)

Przeszkody formalne w uzyskaniu wizy krajowej w celu repatriacji:

utrata obywatelstwa polskiego nabytego w drodze repatriacji lub
repatriacja z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej albo Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej na podstawie umów repatriacyjnych zawartych w latach 1944–1957 przez Rzeczpospolitą Polską albo przez Polską Rzeczpospolitą Ludową z Białoruską Socjalistyczną Republiką Radziecką, Ukraińską Socjalistyczną Republiką Radziecką, Litewską Socjalistyczną Republiką Radziecką lub Związkiem Socjalistycznych Republik Radzieckich do jednego z państw będących stroną tych umów lub
działalność na szkodę podstawowych interesów Rzeczypospolitej Polskiej, w czasie pobytu poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej lub
uczestnictwo w łamaniu praw człowieka (aktualnie lub w przeszłości) lub
dane osoby znajdują się w Systemie Informacyjnym Schengen do celów odmowy wjazdu lub
wymagają tego względy obronności lub bezpieczeństwa państwa lub ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego lub
obowiązuje wpis danych osoby do wykazu cudzoziemców, których pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest niepożądany

Podstawa prawna:
art 10a ustawy z dnia 9 listopada 2000 r. o repatriacji, t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 1105.

Uzyskanie wizy krajowej w celu repatriacji

Proces uzyskiwania wizy repatriacyjnej składa się z kilku etapów.

Osoba zainteresowana uzyskaniem wizy repatriacyjnej wypełnia i składa w Konsulowi RP wniosek wraz z dokumentami (wymagane jest osobiste złożenie wniosku, chyba że konsul odstąpi od tego wymogu – w szczególnych przypadkach, uzasadnionych sytuacją osobistą osoby). Wniosek składa się na specjalnym formularzu, dołącza się dokumenty wskazane w art 10b ust. 4 ustawy o repatriacji. Wniosek zawierający braki formalne zostanie zwrócony do uzupełnienia w terminie 30 dni;
Konsul sprawdza posiadane informacje, wniosek i dokumentację (sporządza kserokopie przedłożonych dokumentów), przeprowadza rozmowę z wnioskodawcą i podejmuje decyzję o uznaniu albo odmowie uznania wnioskodawcy za osobę polskiego pochodzenia;
Jeśli decyzja podjęta w pkt. 2 jest pozytywna (wnioskodawca został uznany za osobę polskiego pochodzenia), konsul przesyła wniosek razem z decyzją do ministra właściwego ds. Wewnętrznych w celu uzyskania zgody na wydanie wizy w celu repatriacji. Minister uzyskuje informacje o wnioskodawcy od Komendanta Głównego Straży Granicznej, Komendanta Głównego Policji, Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, a w razie potrzeby także Szefa Agencji Wywiadu, Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu lub wojewody;
Po uzyskaniu zgody ministra dokumenty wracają do konsula;
Wnioskodawca przedstawia dowody potwierdzające posiadanie lub zapewnienie warunków do osiedlenia się, tj. posiadanie źródeł utrzymania oraz lokalu mieszkalnego lub miejsca w ośrodku dla repatriantów. Dowód ten nie jest wymagany w przypadku osób małoletnich oraz osób, którym przysługują uprawnienia emerytalne lub rentowe na terytorium RP.

Dokumentem potwierdzającym posiadanie warunków do osiedlenia się jest dokument potwierdzający tytuł prawny do lokalu mieszkalnego na okres nie krótszy niż 12 miesięcy oraz oświadczenie o zatrudnieniu lub umowa o pracę na czas nie krótszy niż 12 miesięcy.

Dowodem potwierdzającym zapewnienie warunków do osiedlenia się jest jeden z następujących dokumentów:

Decyzja Pełnomocnika Rządu ds. Repatriacji o przyznaniu miejsca w ośrodku adaptacyjnym dla repatriantów (wydawana w terminie 3 lat od dnia wydania przez konsula decyzji o zakwalifikowaniu do wydania wizy krajowej w celu repatriacji, termin może być przedłużony o dwa lata jeśli nie ma miejsca w ośrodku);
Uchwała rady gminy zawierająca zobowiązanie do zapewnienia warunków do osiedlenia się przez okres nie krótszy niż dwa lata;

lub

oświadczenie obywatela polskiego, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, mających siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, zawierające zobowiązanie do zapewnienia warunków do osiedlenia się przez okres nie krótszy niż 2 lata. Przy czym oświadczenie obywatela polskiego może dotyczyć wyłącznie wstępnych, zstępnych lub rodzeństwa tej osoby;
Po spełnieniu wszystkich warunków konsul wydaje wizę w celu repatriacji (naklejka wizowa w paszporcie). Wiza jest ważna 12 miesięcy. W ciągu tego czasu powinien nastąpić przyjazd do Polski.

Podstawa prawna:
art. 10b ustawy z dnia 9 listopada 2000 r. o repatriacji, t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 1105.

Uwaga ! Osobie, która nie ma lokalu mieszkalnego i źródła utrzymania lub miejsca w ośrodku, ale spełnia pozostałe warunki repatriacji, konsul wydaje decyzję o zakwalifikowaniu do wydania wizy krajowej w celu repatriacji. Minister właściwy ds. Wewnętrznych może uchylić tę decyzję w przypadkach wskazanych w art. 11 ust. 2 ustawy o repatriacji.

Kandydat na repatrianta otrzymuje od konsula informacje o możliwościach w zakresie lokali mieszkalnych oraz źródeł utrzymania, gromadzone przez Pełnomocnika Rządu ds. Repatriacji.

Podstawa prawna:
art. 11 ustawa z dnia 9 listopada 2000 r. o repatriacji, t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 1105.

Formalności po przyjeździe do Polski

Rejestracja aktów stanu cywilnego (urodzenia, małżeństwa), wraz z tłumaczeniem na język polski sporządzonym przez tłumacza przysięgłego w polskim Urzędzie Stanu Cywilnego. – Można tę rejestrację przeprowadzić jeszcze przed przybyciem do Polski, za pośrednictwem konsula. Kandydat na repatrianta, po przedstawieniu dokumentów potwierdzających posiadanie lub zapewnienie warunków osiedlenia się, może wystąpić do konsula o sporządzenie polskich aktów stanu cywilnego (konsul przekazuje wniosek wraz z dokumentami wybranemu przez repatrianta kierownikowi Urzędu Stanu Cywilnego);
Uzyskanie w Urzędzie Wojewódzkim potwierdzenia uzyskania obywatelstwa polskiego (na podstawie paszportu z wklejoną wizą oraz po przedstawieniu odpisów aktów stanu cywilnego uzyskanych w polskim Urzędzie Stanu Cywilnego;
Uzyskanie dowodu osobistego (wniosek w Urzędzie Gminy lub Miasta);
Zameldowanie (urząd Gminy lub miasta w miejscu zamieszkania);
Nadanie numeru PESEL (urząd Gminy lub miasta w miejscu zamieszkania).

Nabywanie obywatelstwa polskiego

Nabycie obywatelstwa następuje z chwilą przekroczenia granicy na podstawie wizy krajowej wydanej w celu repatriacji.

W przypadku uznania za repatrianta, nabycie obywatelstwa następuje z dniem wydania decyzji o uznaniu za repatrianta, jeżeli decyzja ta stanie się ostateczna.

Podstawa prawna:
art. 4 oraz 16c ustawy o repatriacji

Uznanie za repatrianta

Uznanie za repatrianta to procedura podobna do procedury uzyskania wizy krajowej w celu repatriacji, ale przeznaczona dla osób które w momencie ubiegania się o status repatrianta przebywają lub wcześniej przebywały w Polsce. Wniosek o uznanie za repatrianta rozpatruje wojewoda właściwy ze względu na zamierzone miejsce osiedlenia się w Polsce. Uznanie za repatrianta cudzoziemca skutkuje nabyciem obywatelstwa polskiego z dniem wydania decyzji o uznaniu za repatrianta, jeżeli decyzja ta stała się ostateczna.

Uznanie za repatrianta wymaga spełnienia warunków określonych w ustawie o repatriacji, osobno dla poszczególnych kategorii osób:

Małżonkowie repatriantów (art. 16 ust 2a ustawy o repatriacji);
Osoby, które przebywały w Polsce na podstawie zezwolenia na pobyt stały lub zezwolenia na osiedlenie się, lub prawa stałego pobytu i posiadają źródło utrzymania oraz tytuł prawny do zajmowania lokalu mieszkalnego w Polsce (art. 16 ust 2 ustawy o repatriacji);
Osoby, które przebywały w Polsce na podstawie zezwolenia przyznanego w związku z odbywaniem studiów (art. 144 ustawy o cudzoziemcach) lub prawa pobytu określonego w art. 16 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 14 lipca 2006 r. o wjeździe na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, pobycie oraz wyjeździe z tego terytorium obywateli państw członkowskich Unii Europejskiej i członków ich rodzin (Dz. U. z 2021 r. poz. 1697) – art. 16 ust. 1 ustawy o repatriacji.

Podstawa prawna:
art. 16 ustawy z dnia 9 listopada 2000 r. o repatriacji, t.j. Dz. U. z 741 2022 r. poz. 1105.

Informacje aktualne na dzień: 13 grudnia 2024.

Zespół redakcyjny portalu dokłada wszelkich starań, aby prezentowane treści były zgodne z przepisami prawa, aktualne (na dzień publikacji, wskazany na każdej podstronie) i przydatne dla użytkowników.

Zastrzegamy, że treści zamieszczone w portalu mają charakter wyłącznie informacyjny i jedynie ogólnie przedstawiają istotę poruszanych zagadnień. Nie stanowią porad czy opinii prawnych w indywidualnych sprawach i nie powinny być jedyną podstawą decyzji w kwestii rozwiązania konkretnych problemów prawnych. W celu uzyskania indywidualnej pomocy prawnej niezbędne jest zasięgnięcie porady u wykwalifikowanych podmiotów.