Praca zdalna

Została uregulowana w kodeksie pracy w 2022 roku (Rozdział IIc – art. 67¹⁸ – 67³⁴ ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy, t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1465, z 2024 r. poz. 878).

Polega na wykonywaniu pracy całkowicie lub częściowo w miejscu wskazanym przez pracownika (np. w jego miejscu zamieszkania) i każdorazowo uzgodnionym z pracodawcą. Można uzgodnić pracę w trybie hybrydowym – częściowo zdalnie, częściowo stacjonarnie. Uzgodnienia mogą mieć miejsce zarówno przy zawieraniu umowy, jak i w trakcie trwania stosunku pracy.

Sytuacje, w których pracodawca, może, bez uzgodnienia z pracownikiem polecić mu pracę zdalną (jeżeli pracownik oświadczy, że posiada warunki lokalowe i techniczne do pracy zdalnej):

1. Okres stanu nadzwyczajnego, stanu epidemii albo stanu zagrożenia epidemicznego oraz w okresie 3 miesięcy po ich odwołaniu.
2. Okres, w którym z powodu siły wyższej (np. pożar, huragan) zapewnienie przez pracodawcę bezpiecznych i higienicznych warunków pracy w dotychczasowym miejscu pracy pracownika nie będzie czasowo możliwe.

Podstawa prawna:
Art. 67¹⁹ § 3 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1465, z 2024 r. poz. 878, 1222).

Zasady pracy zdalnej standardowo określa się w porozumieniu pracodawcy z zakładową organizacją związkową albo regulaminie pracy zdalnej. Jeśli u pracodawcy nie funkcjonuje porozumienie albo regulamin, praca zdalna może być wykonywana na wniosek pracownika.

Prawo do pracy zdalnej

Przepisy przewidują kategorie pracowników, które mogą pracować w trybie pracy zdalnej, jeżeli złożą wniosek (co do zasady pracodawca musi uwzględnić ich wniosek o prace zdalną (chyba, że jest to niemożliwe z uwagi na charakter lub organizację pracy, wtedy odmowa musi być uzasadniona). Są to:

1. Pracownice w ciąży.
2. Pracownicy wychowujący dziecko do ukończenia przez nie 4. roku życia.
3. Pracownicy sprawujący opiekę nad innym członkiem najbliższej rodziny lub inną osobą pozostającą we wspólnym gospodarstwie domowym, posiadającymi orzeczenie o niepełnosprawności albo orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności.
4. Pracownicy, rodzice dziecka posiadającego zaświadczenie o ciężkim i nieodwracalnym upośledzeniu albo nieuleczalnej chorobie zagrażającej życiu, które powstały w prenatalnym okresie rozwoju dziecka lub w czasie porodu.
5. Pracownicy-rodzice dziecka legitymującego się orzeczeniem o niepełnosprawności albo orzeczeniem o umiarkowanym lub znacznym stopniu niepełnosprawności określonym w przepisach o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych.
6. Pracownicy-rodzice dziecka posiadającego odpowiednio opinię o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju dziecka, orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego lub orzeczenie o potrzebie zajęć rewalidacyjno-wychowawczych, o których mowa w przepisach ustawy z 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe.

Podstawa prawna:
Art. 67¹⁹ § 6 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1465, z 2024 r. poz. 878, 1222).

Obowiązki pracodawcy przy pracy zdalnej

Pracodawca ma obowiązek:

1. Zapewnienia pracownikowi pracującemu w trybie zdalnym narzędzi i materiałów do pracy, jeśli pracownik w porozumieniu z pracodawcą korzysta z własnych narzędzi i materiałów (np. komputera).
2. Zapewnienia instalacji, serwisu, konserwacji narzędzi pracy, w tym urządzeń technicznych, niezbędnych do pracy zdalnej lub pokrycia niezbędnych kosztów związanych z instalacją, serwisem, eksploatacją i konserwacją narzędzi pracy, w tym urządzeń technicznych, niezbędnych do pracy zdalnej, a także kosztów energii elektrycznej oraz niezbędnych usług telekomunikacyjnych.
3. Pokrycia innych kosztów bezpośrednio związanych z wykonywaniem pracy zdalnej, jeśli taki obowiązek zostanie określony w porozumieniu (zawartym ze związkami zawodowymi) lub regulaminie (bądź w przypadku braku porozumienia lub regulaminu – w wydanym poleceniu albo porozumieniu zawartym z pracownikiem).
4. Zapewnienia pracownikowi zdalnemu niezbędnych do wykonywania tej pracy szkoleń i pomocy technicznej.
5. Umożliwienia pracownikowi zdalnemu przebywania na terenie zakładu pracy, kontaktowania się z innymi pracownikami i korzystania z pomieszczeń i urządzeń pracodawcy, z zakładowych obiektów socjalnych i prowadzonej działalności socjalnej (na zasadach przyjętych dla ogółu pracowników).

Podstawa prawna: 
Art. 67²⁴ ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1465, z 2024 r. poz. 878, 1222).

Informacje aktualne na dzień: 5 grudnia 2024.

Zespół redakcyjny portalu dokłada wszelkich starań, aby prezentowane treści były zgodne z przepisami prawa, aktualne (na dzień publikacji, wskazany na każdej podstronie) i przydatne dla użytkowników.

Zastrzegamy, że treści zamieszczone w portalu mają charakter wyłącznie informacyjny i jedynie ogólnie przedstawiają istotę poruszanych zagadnień. Nie stanowią porad czy opinii prawnych w indywidualnych sprawach i nie powinny być  jedyną podstawą decyzji w kwestii rozwiązania konkretnych problemów prawnych. W celu uzyskania indywidualnej  pomocy prawnej niezbędne jest zasięgnięcie porady u wykwalifikowanych podmiotów.