Kontrole drogowe mogą w Polsce prowadzić różne służby. Są to przede wszystkim: Policja, Straż Miejska, Inspekcja Transportu Drogowego, Służba Celno-Skarbowa, Straż Graniczna, Inspekcja Ochrony Środowiska, Straż leśna.
Najszersze uprawnienia w zakresie kontroli w ruchu drogowym ma policja. Zgodnie z art. 129 ustawy prawo o ruchu drogowym funkcjonariusze policji mają prawo m.in do:
- Legitymowania uczestnika ruchu i wydawania mu wiążących poleceń co do sposobu korzystania z drogi lub używania pojazdu;
- Sprawdzania dokumentów wymaganych w związku z kierowaniem pojazdem i jego używaniem, zezwolenia na kierowanie pojazdem uprzywilejowanym (innych niż wydane w kraju prawo jazdy, pozwolenie na kierowanie tramwajem lub tymczasowe prawo jazdy). W przypadku dokumentów krajowych, unijnych, lub wydanych przez niektóre państwa policjant dokonuje weryfikacji danych w elektronicznej sieci;
- Sprawdzania dokumentów dotyczących samochodu zarejestrowanego za granicą (w przypadku samochodów zarejestrowanych w Polsce policjant sprawdza je w systemie, nie trzeba ich mieć przy sobie). Są to dowód rejestracyjny, dokument ubezpieczenia OC lub zielona karta, potwierdzenie prawa do prowadzenia pojazdu. Obowiązek posiadania dokumentu ubezpieczenia nie dotyczy pojazdów ubezpieczonych w państwach, których biura narodowe są stronami porozumienia wielostronnego – System Zielonej Karty;
- Sprawdzania zezwolenia dotyczącego pojazdów nienormatywnych,
- Żądania poddania się przez kierującego pojazdem lub przez inną osobę, w stosunku do której zachodzi uzasadnione podejrzenie, że mogła kierować pojazdem, badaniu w celu ustalenia zawartości w organizmie alkoholu lub środka działającego podobnie do alkoholu;
- Sprawdzania stanu technicznego, wyposażenia, ładunku, wymiarów, masy lub nacisku osi pojazdu znajdującego się na drodze;
- Sprawdzania zapisów urządzenia rejestrującego samoczynnie prędkość jazdy, czas jazdy i czas postoju, obowiązkowe przerwy i czas odpoczynku;
- Zatrzymania, w przypadkach przewidzianych w ustawie, dokumentów stwierdzających uprawnienie do kierowania pojazdem lub jego używania oraz karty kierowcy w przypadkach przewidzianych w przepisach prawa;
- Wydawania poleceń:
- osobie, która spowodowała przeszkodę utrudniającą ruch drogowy lub zagrażającą jego bezpieczeństwu, albo osobie odpowiedzialnej za utrzymanie drogi,
- kontrolowanemu uczestnikowi ruchu – co do sposobu jego zachowania;
- Uniemożliwienia:
- kierowania pojazdem osobie znajdującej się w stanie nietrzeźwości lub w stanie po użyciu alkoholu albo środka działającego podobnie do alkoholu,
- korzystania z pojazdu, którego stan techniczny, ładunek, masa lub nacisk osi zagrażają bezpieczeństwu lub porządkowi ruchu, powodują uszkodzenie drogi albo naruszają wymagania ochrony środowiska,
- korzystania z pojazdu zarejestrowanego w kraju niebędącym państwem członkowskim, jeżeli kierujący nim nie okazał dokumentu potwierdzającego zawarcie umowy obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadacza pojazdu lub dowodu opłacenia składki za to ubezpieczenie,
- kierowania pojazdem przez osobę nieposiadającą wymaganych dokumentów uprawniających do kierowania lub używania pojazdu;
- Używania przyrządów kontrolno-pomiarowych, a w szczególności do badania pojazdu, określania jego masy, nacisku osi lub prędkości, stwierdzania naruszenia wymagań ochrony środowiska oraz do stwierdzania stanu trzeźwości kierującego;
- Używania urządzeń rejestrujących;
- Usuwania lub przemieszczania pojazdu w przypadku:
- Pozostawienia pojazdu w miejscu, gdzie jest to zabronione i utrudnia ruch lub w inny sposób zagraża bezpieczeństwu;
- Nieokazania przez kierującego dokumentu potwierdzającego zawarcie umowy obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadacza pojazdu lub dowodu opłacenia składki za to ubezpieczenie, jeżeli pojazd ten jest zarejestrowany w kraju niebędącym krajem członkowskim;
- Przekroczenia wymiarów, dopuszczalnej masy całkowitej lub nacisku osi określonych w przepisach ruchu drogowego, chyba że istnieje możliwość skierowania pojazdu na pobliską drogę, na której dopuszczalny jest ruch takiego pojazdu;
- Kontroli przewozu drogowego towarów niebezpiecznych oraz wymagań związanych z tym przewozem;
- Używania urządzeń nagłaśniających, sygnalizacyjnych lub świetlnych, służących do wydawania wiążących poleceń uczestnikowi ruchu,
- Występowania w uzasadnionym przypadku z wnioskiem o ocenę stanu zdrowia kierującego pojazdem;
- Występowania do starosty z wnioskiem o skierowanie kierowcy lub osoby posiadającej pozwolenie na kierowanie tramwajem na egzamin sprawdzający kwalifikacje, jeżeli istnieją uzasadnione i poważne zastrzeżenia co do kwalifikacji tej osoby;
- Pilotowania pojazdów, z wyłączeniem pojazdów nienormatywnych pilotowanych zgodnie z przepisami prawa.
Przepisów pkt. 5, 6 i 8 powyżej nie stosuje się do szefów i cudzoziemskiego personelu przedstawicielstw dyplomatycznych, urzędów konsularnych i misji specjalnych państw obcych oraz organizacji międzynarodowych, korzystających z przywilejów i immunitetów dyplomatycznych lub konsularnych na mocy ustaw, umów bądź powszechnie uznanych zwyczajów międzynarodowych lub na zasadzie wzajemności, oraz do innych osób korzystających z tych przywilejów i immunitetów.
Informacje aktualne na dzień: .
Zespół redakcyjny portalu dokłada wszelkich starań, aby prezentowane treści były zgodne z przepisami prawa, aktualne (na dzień publikacji, wskazany na każdej podstronie) i przydatne dla użytkowników. Zastrzegamy, że treści zamieszczone w portalu mają charakter wyłącznie informacyjny i jedynie ogólnie przedstawiają istotę poruszanych zagadnień. Nie stanowią porad czy opinii prawnych w indywidualnych sprawach i nie powinny być jedyną podstawą decyzji w kwestii rozwiązania konkretnych problemów prawnych. W celu uzyskania indywidualnej pomocy prawnej niezbędne jest zasięgnięcie porady u wykwalifikowanych podmiotów.