შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე თანამშრომლებს (რომლებიც ფლობენ პოლონეთში გაცემულ შესაბამის ცნობას) აქვთ სპეციალური თანამშრომლების უფლებები.
სამართლებრივი საფუძვლები:
1997 წლის 27 პროფესიული და სოციალური რეაბილიტაციისა, ასევე დასაქმებული შეზღუდული შესაძლებლობების მქონე პირთა პროფესიული და სოციალური რეაბილიტაციის კანონში (ანუ 2024 წ. საკ.მაც. პუნქ. 44, 858, 863, 1089, 1572).
შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირთა სამუშაო საათები
შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირის სამუშაო დრო არ უნდა აღემატებოდეს 8 საათს დღეში და 40 საათს კვირაში. შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირი არ შეიძლება დასაქმდეს ღამით ან ზეგანაკვეთურ სამუშაოზე.
სამართლებრივი საფუძვლები:
შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირთა პროფესიული და სოციალური რეაბილიტაციის და დასაქმების კანონი მუხ. 15 (2024 წ. საკ.მაც. პუნქ. 44, 858, 863, 1089, 1572).
შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირი, რომელიც კლასიფიცირდება როგორც მძიმე ან საშუალო შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირი, სარგებლობს შემცირებული სამუშაო დროის სტანდარტების უფლებით – ისინი მუშაობენ მაქსიმუმ 7 საათი დღეში და 35 საათი კვირაში, რაც არ იწვევს ანაზღაურების შემცირებას. ეს არ ვრცელდება დავაში დასაქმებულ პირებზე ან როდესაც ექიმი, შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირის მოთხოვნით, თანახმაა გამოიყენოს სტანდარტული სამუშაო დროის სტანდარტები.
სამართლებრივი საფუძვლები:
შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირთა პროფესიული და სოციალური რეაბილიტაციის და დასაქმების კანონი მუხ. 15-16 (2024 წ. საკ.მაც. პუნქ. 44, 858, 863, 1089, 1572).
დამატებითი შვებულება
შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირები შეზღუდული შესაძლებლობის მძიმე ან საშუალო ხარისხის დადგენის დღიდან, ერთი წლის დასაქმების შემდეგ, კალენდარული წლის განმავლობაში იღებენ დამატებით 10 დღიან ყოველწლიურ შვებულების უფლებას. მოცემული უფლება არ ვრცელდება იმ პირებზე, რომლებსაც აქვთ 26 დღეზე მეტი ხანგრძლივობის ან სხვა დებულებებით გათვალისწინებული დამატებითი შვებულების უფლება.
სამართლებრივი საფუძვლები:
შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირთა პროფესიული და სოციალური რეაბილიტაციის და დასაქმების კანონი მუხ. 19 (2024 წ. საკ.მაც. პუნქ. 44, 858, 863, 1089, 1572).
დამატებითი შესვენება
საშუალო ან მძიმე შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირს აქვს 15 წუთიანი დამატებითი შესვენების უფლება, დასვენებისთვის ან ვარჯიშისთვის.
სამართლებრივი საფუძვლები:
შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირთა პროფესიული და სოციალური რეაბილიტაციის და დასაქმების კანონი მუხ. 17 (2024 წ. საკ.მაც. პუნქ. 44, 858, 863, 1089, 1572).
ანაზღაურებადი განთავისუფლება სამსახურიდან
მძიმე ან საშუალო შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირს უფლება აქვს გათავისუფლდეს სამსახურიდან და ამასთან, შეინარჩუნოს შრომის ანაზღაურების უფლება
- არა უმეტეს წელიწადში ერთხელ, 21 სამუშაო დღის ოდენობით, რეაბილიტაციაში მონაწილეობის მისაღებად, იმ ექიმის მოთხოვნით, რომლის მზრუნველობის ქვეშაც იმყოფება,
- სპეციალიზირებული გამოკვლევებისთვის, თერაპიული ან სარეაბილიტაციო მკურნალობის ჩატარებისთვის, ასევე ორთოპედიული საშუალებების მიღების ან მათი შეკეთების მიზნით, თუ აღნიშნული ღონისძიებების ჩატარება შეუძლებელია არასამუშაო საათებში,
კალენდარული წლის განმავლობაში შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირის დამატებითი შვებულების და ზემოაღნიშნული შვებულების ჯამური ოდენობა არ უნდა აღემატებოდეს 21 სამუშაო დღეს.
სამართლებრივი საფუძვლები:
შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირთა პროფესიული და სოციალური რეაბილიტაციის და დასაქმების კანონი მუხ. 20 (2024 წ. საკ.მაც. პუნქ. 44, 858, 863, 1089, 1572).
პრიორიტეტი დასაქმებაში
შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირს გააჩნია პრიორიტეტი სახელმწიფო თანამდებობებზე დასაქმებაში (არ ვრცელდება მენეჯერულ თანამდებობებზე), თუ:
მოცემულ ერთეულში შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირების დასაქმების მაჩვენებელი 6% ნაკლებია, კანდიდატი დასაქმების პროცესის დროს წარადგენს შეზღუდული შესაძლებლობის დამადასტურებელ დოკუმენტს და იქნება სამუშაოსთვის 5 საუკეთესო კანდიდატს შორის.
სამართლებრივი საფუძვლები:
2008 წლის 21 ნოემბრის ადგილობრივი თვითმმართველობის თანამშრომლების შესახებ კანონი მუხ. 13ა აბ. 2. (2022 წ. საკ.მაც. პუნქ. 530, 2024 წ. პუნქ. 721).
2008 წლის 21 ნოემბრის კანონის 29ა მუხლი საჯარო სამსახურის შესახებ (კონსოლიდ. ტექსტი: საქართველოს კანონმდებლობა 2024 წლის, პოზიცია 409).
სამუშაო ადგილის ადაპტაცია
დამსაქმებელი, რომელიც ასაქმებს შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირს, ვალდებულია მოახდინოს მისი სამუშაო ადგილის მორგება და უზრუნველყოს შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირისთვის შესაბამისი პირობები. თუ ის აკმაყოფილებს კანონით განსაზღვრულ კრიტერიუმებს, მას შეუძლია მიიღოს ამ მიზნით დაფინანსება შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირთა რეაბილიტაციის სახელმწიფო ფონდიდან (PFRON).
სამართლებრივი საფუძვლები:
თანადაფინანსება ბიზნესის დასაწყებად
შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირს შეუძლია მოიპოვოს ერთჯერადი თანადაფინანსება ბიზნესის, სასოფლო-სამეურნეო საქმიანობის ან სოციალური კოოპერატივის სახით ბიზნესის დასაწყებად. თანადაფინანსების მოპოვებისა და დაბრუნების პირობები მითითებულია შესაბამის დებულებებში. გარდა ამისა, შესაძლებელია საპენსიო შენატანების და ინვალიდობის დაზღვევისთვის ან ფერმერების სოციალური დაზღვევისთვის შენატანების დაბრუნება.
სამართლებრივი საფუძვლები:
შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირთა პროფესიული და სოციალური რეაბილიტაციის და დასაქმების კანონი მუხ. 12ა, 25ა (2024 წ. საკ.მაც. პუნქ. 44, 858, 863, 1089, 1572).
შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირთა დამსაქმებლების ზოგიერთი უფლება
- PFRON [შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირთა რეაბილიტაციის სახელმწიფო ფონდში] სავალდებულო გადასახადებისგან გათავისუფლება. დამსაქმებელი, რომელიც დაასაქმებს 25 მეტ ადამიანს (სრულ განაკვეთზე), ვალდებულია გადაიხადოს ყოველთვიური გადასახადი PFRON [შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირთა რეაბილიტაციის სახელმწიფო ფონდში]. შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირების დასაქმების მინიმუმ 6% მაჩვენებლის მქონე დამსაქმებლები თავისუფლდებიან აღნიშნული გადასახადისგან.
სამართლებრივი საფუძვლები:
შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირთა პროფესიული და სოციალური რეაბილიტაციის და დასაქმების კანონი მუხ. 21 (2024 წ. საკ.მაც. პუნქ. 44, 858, 863, 1089, 1572).
- PFRON [შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირთა რეაბილიტაციის სახელმწიფო ფონდში] გადასახდელების შემცირება ასევე ეკუთვნის იმ სუბიექტებს, რომლებიც ყიდულობენ პროდუქტებს ან მომსახურებას (გარდა ვაჭრობისა) პროფესიული საქმიანობის დაწესებულებებიდან, ზოგიერთი სოციალურ საწარმოებისა და სუბიექტებისგან, რომლებიც აღწევენ შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირთა დასაქმების საკმარისად მაღალ მაჩვენებლებს და აკმაყოფილებენ კანონში მითითებულ პირობებს).
სამართლებრივი საფუძვლები:
შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირთა პროფესიული და სოციალური რეაბილიტაციის და დასაქმების კანონი მუხ. 22 (2024 წ. საკ.მაც. პუნქ. 44, 858, 863, 1089, 1572).
- შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე თანამშრომლის შრომის ანაზღაურების თანადაფინანსება. შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირის დამსაქმებელი უფლებამოსილია მიიღოს შრომის ანაზღაურების თანადაფინანსება კანონით დადგენილი პირობების შესრულების (მათ შორის, შრომის ანაზღაურების დროული გადახდა და სოციალური უზრუნველყოფის შენატანების დროული გადახდა) პირობით.
სამართლებრივი საფუძვლები:
შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირთა პროფესიული და სოციალური რეაბილიტაციის და დასაქმების კანონი მუხ. 26ა (2024 წ. საკ.მაც. პუნქ. 44, 858, 863, 1089, 1572).
- შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირის სამუშაო ადგილის ადაპტაციის თანადაფინანსება. დამსაქმებლებს, რომლებიც აკმაყოფილებენ დებულებაში განსაზღვრულ პირობებს, შეუძლიათ მიიღონ ფართის ადაპტირების, აღჭურვილობისა და პროგრამული უზრუნველყოფის შეძენის ხარჯების ანაზღაურება შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირთა საჭიროებებისთვის
სამართლებრივი საფუძვლები:
შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირთა პროფესიული და სოციალური რეაბილიტაციის და დასაქმების კანონი მუხ. 26 (2024 წ. საკ.მაც. პუნქ. 44, 858, 863, 1089, 1572).
ინფორმაცია მიმდინარე თარიღის მდგომარეობით: .
პორტალის სარედაქციო ჯგუფი ზრუნავს, რომ წარმოდგენილი შინაარსი შეესაბამებოდეს კანონს, იყოს განახლებული (გამოქვეყნების თარიღისთვის, რომელიც მითითებულია თითოეულ ქვეგვერდზე) და სასარგებლო მომხმარებლებისთვის. გაფრთხილებთ, რომ პორტალზე განთავსებული კონტენტი მხოლოდ და მხოლოდ ზოგადად წარმოაჩენს წამოჭრილი საკითხების არსს. ის არ წარმოადგენენ რჩევებს ან სამართლებრივ მოსაზრებებს და არ უნდა წარმოადგენდეს კონკრეტული სამართლებრივი პრობლემების გადაჭრის შესახებ გადაწყვეტილებების ერთადერთ საფუძველს. ინდივიდუალური იურიდიული დახმარების მისაღებად აუცილებელია კონსულტაციის მიღება კვალიფიციურ სუბიექტებისგან.