პოლონეთში საგზაო შემოწმებები შეიძლება განხორციელდეს სხვადასხვა სამსახურების მიერ. ესენია: პოლიცია, მუნიციპალური პოლიცია, საგზაო ტრანსპორტის ინსპექცია, საბაჟო და სახაზინო სამსახური, სასაზღვრო დაცვა, გარემოს დაცვის ინსპექცია, ტყის დაცვა. პოლიციას გააჩნია ყველაზე ფართო უფლებამოსილება საგზაო მოძრაობის კონტროლის სფეროში. საგზაო მოძრაობის შესახებ კანონის მუხ. 129 თანახმად, პოლიციელებს უფლება აქვთ:
- შეამოწმონ მოძრაობაში მონაწილე პირი და მისცენ მას სავალდებულო ინსტრუქცია, თუ როგორ გამოიყენოს გზა ან როგორ გამოიყენოს სატრანსპორტო საშუალება,
- შეამოწმონ სატრანსპორტო საშუალების მართვასთან და გამოყენებასთან დაკავშირებით საჭირო დოკუმენტები, პრივილეგირებული სატრანსპორტო საშუალების მართვის ნებართვა (გარდა ეროვნული მართვის მოწმობისა, ტრამვაის ლიცენზიისა ან დროებითი მართვის მოწმობისა). ეროვნული, ევროკავშირის ან ზოგიერთ ქვეყნებში გაცემული დოკუმენტების შემთხვევაში, პოლიციელი ამოწმებს მონაცემებს ელექტრონულ ქსელში;
- ამოწმებენ დოკუმენტებს საზღვარგარეთ რეგისტრირებული ავტომობილის შესახებ (პოლონეთში რეგისტრირებული ავტომობილების შემთხვევაში, პოლიციელი ამოწმებს მათ სისტემაში, არ არის აუცილებელი, მათი წარდგენა). ეს არის სარეგისტრაციო მოწმობა, მესამე პირის პასუხისმგებლობის დაზღვევის OC დოკუმენტი ან მწვანე ბარათი, სატრანსპორტო საშუალების მართვის უფლების დადასტურება. დაზღვევის დოკუმენტის ფლობის ვალდებულება არ ვრცელდება იმ ქვეყნებში დაზღვეულ სატრანსპორტო საშუალებებზე, რომელთა ეროვნული ოფისები არიან მრავალმხრივი ხელშეკრულების – მწვანე ბარათის სისტემის- მხარეები.
- შეამოწმონ არაგაბარიტული სატრანსპორტო საშუალებების ნებართვა,
- დადგენის მიზნით მოითხოვონ სატრანსპორტო საშუალების მძღოლის ან სხვა პირის მიმართ გამოკვლევის ჩატარება, თუ არსებობს საფუძვლიანი ეჭვი, რომ ის შეიძლება მართავდეს სატრანსპორტო საშუალებას, ორგანიზმში ალკოჰოლის ან ალკოჰოლის მსგავსი ნივთიერების ზემოქმედების ქვეშ,
- შეამოწმონ გზაზე სატრანსპორტო საშუალების ტექნიკური მდგომარეობა, აღჭურვილობა, ტვირთი, ზომება, წონა ან ღერძის დატვირთვა,
- დაფიქსირებულ მოწყობილობების ჩანაწერებ, შეამოწმონ მართვის სიჩქარე, მართვის დრო და გაჩერების დრო, სავალდებულო შესვენებების და დასვენების დრო,
- კანონით გათვალისწინებულ შემთხვევებში ჩამოართვან, სატრანსპორტო საშუალების მართვის ან გამოყენების უფლების დამადასტურებელი დოკუმენტების და მძღოლის ბარათი,
- გასცენ ბრძანება:
- იმ პირის მიმართ, რომელმაც გამოიწვია დაბრკოლება, რომელიც აფერხებდა საგზაო მოძრაობას ან საფრთხეს უქმნიდა მის უსაფრთხოებას, ან რომელიც პასუხისმგებელია გზის მოვლა-პატრონობაზე,
- კონტროლირებადი საგზაო მოძრაობის მონაწილის მიმართ – მისი ქცევის წესთან დაკავშირებით,
- აღმოფხვრან:
- სატრანსპორტო საშუალების მართვა ალკოჰოლის ან ალკოჰოლის მსგავსი ნივთიერების გამოყენების შემდეგ,
- სატრანსპორტო საშუალების გამოყენება, რომლის ტექნიკური მდგომარეობა, ტვირთი, წონა ან ღერძის დატვირთვა საფრთხეს უქმნის უსაფრთხოებას ან მოძრაობის წესრიგს, იწვევს საგზაო დაზიანებას ან არღვევს გარემოს დაცვის მოთხოვნებს,
- იმ ქვეყანაში რეგისტრირებული სატრანსპორტო საშუალებით სარგებლობა, რომელიც არ არის წევრი სახელმწიფო, თუ მძღოლს არ წარმოუდგენია სატრანსპორტო საშუალების მფლობელის სამოქალაქო პასუხისმგებლობის სავალდებულო დაზღვევის ხელშეკრულების დადების დამადასტურებელი დოკუმენტი ან ამ დაზღვევის გადახდის დამადასტურებელი დოკუმენტი,
- სატრანსპორტო საშუალების მართვა იმ პირის მიერ, რომელსაც არ გააჩნია სატრანსპორტო საშუალების მართვის ან გამოყენების ნებართვის მქონე საჭირო დოკუმენტები,
- გამოიყენონ საკონტროლო და საზომი ხელსაწყოები, სატრანსპორტო საშუალების შესამოწმებლად, მისი წონის, ღერძის დატვირთვის ან სიჩქარის დასადგენად, გარემოს დაცვის მოთხოვნების დარღვევის დასადგენად და მძღოლის სიფხიზლის დასადგენად;
- გამოიყენონ ჩამწერი მოწყობილობები;
- გადაიყვანონ სატრანსპორტო საშუალება იმ შემთხვევაში, თუ:
- სატრანსპორტო საშუალება დატოვებულია ისეთ ადგილას, სადაც ეს აკრძალულია და ხელს უშლის ტრანსპორტის მოძრაობას ან სხვაგვარად საფრთხეს უქმნის უსაფრთხოებას,
- მძღოლი არ წარადგენს სატრანსპორტო საშუალების მფლობელის სამოქალაქო პასუხისმგებლობის სავალდებულო დაზღვევის ხელშეკრულების დადების დამადასტურებელ დოკუმენტს ან ამ დაზღვევის გადახდის დამადასტურებელ დოკუმენტს, თუ სატრანსპორტო საშუალება რეგისტრირებულია არაწევრ ქვეყანაში,
- აჭარბებს საგზაო მოძრაობის რეგულაციებით განსაზღვრულ ზომებს, დასაშვებ საერთო წონას ან ღერძის დატვირთვას, გარდა იმ შემთხვევისა, როდესაც შესაძლებელია სატრანსპორტო საშუალების გადაყვანა ახლომდებარე გზაზე, რომელზეც დასაშვებია ასეთი სატრანსპორტო საშუალების გადაადგილება,
- შეამოწმონ სახიფათო ტვირთების საავტომობილო გზით გადაზიდვის კონტროლი და ამ ტრანსპორტთან დაკავშირებული მოთხოვნები,
- გამოიყენონ ხმოვანი, სასიგნალო ან შუქური მოწყობილობები გზის მომხმარებლისთვის სავალდებულო ინსტრუქციების მისაცემად,
- დასაბუთებულ შემთხვევებში მოთხოვონ სატრანსპორტო საშუალების მძღოლის ჯანმრთელობის მდგომარეობის შეფასება,
- მოითხოვონ მძღოლის ან ტრამვაის მართვის ლიცენზიის მქონე პირის საკვალიფიკაციო გამოცდა, თუ არსებობს ამ პირის კვალიფიკაციის დასაბუთებული და სერიოზული ეჭვი,
- სატრანსპორტო საშუალებების პილოტირებაზე, გარდა კანონის შესაბამისად პილოტირებული არაგაბარიტული სატრანსპორტო საშუალებებისა,
ზემოაღნიშნული დებულებების პუნქ. 5, 6 და 8 არ ვრცელდება დიპლომატიური მისიების, საკონსულო სამსახურებისა და უცხო ქვეყნების სპეციალური წარმომადგენლობების ხელმძღვანელებსა და უცხოელ პერსონალზე და საერთაშორისო ორგანიზაციებზე, რომლებიც სარგებლობენ დიპლომატიური ან საკონსულო პრივილეგიებითა და იმუნიტეტებით, შეთანხმებების ან ზოგადად აღიარებული საერთაშორისო საბაჟო წესების საფუძველზე ან ურთიერთობის საფუძველზე, და სხვა პირებზე, რომლებიც სარგებლობენ ამ პრივილეგიებითა და იმუნიტეტებით.
სამართლებრივი საფუძვლები:
1997 წლის 20 ივნისის საგზაო მოძრაობის კანონი (ანუ 2023 წ. საკ.მაც. პუნქ. 1047, 919, 1053, 1088, 1123, 1193, 1234, 1394, 1720, 1723, 2029, 2024 წ. პუნქ. 834)
ინფორმაცია მიმდინარე თარიღის მდგომარეობით: .
პორტალის სარედაქციო ჯგუფი ზრუნავს, რომ წარმოდგენილი შინაარსი შეესაბამებოდეს კანონს, იყოს განახლებული (გამოქვეყნების თარიღისთვის, რომელიც მითითებულია თითოეულ ქვეგვერდზე) და სასარგებლო მომხმარებლებისთვის. გაფრთხილებთ, რომ პორტალზე განთავსებული კონტენტი მხოლოდ და მხოლოდ ზოგადად წარმოაჩენს წამოჭრილი საკითხების არსს. ის არ წარმოადგენენ რჩევებს ან სამართლებრივ მოსაზრებებს და არ უნდა წარმოადგენდეს კონკრეტული სამართლებრივი პრობლემების გადაჭრის შესახებ გადაწყვეტილებების ერთადერთ საფუძველს. ინდივიდუალური იურიდიული დახმარების მისაღებად აუცილებელია კონსულტაციის მიღება კვალიფიციურ სუბიექტებისგან.