Ըստ Լեհաստանի Հանրապետության Սահմանադրության 18-րդ հոդ. բովանդակության ամուսնությունը կնոջ և տղամարդու միություն է: Այս դրույթում նշվում է, որ «Ամուսնությունը որպես կնոջ և տղամարդու միություն, ընտանիքը, մայրությունը և ծնողականությունը գտնվում են Լեհաստանի Հանրապետության պաշտպանության և հովանավորության ներքո »: Ամուսնությունը կնքվում է ՔԿԱԳ պետի առջև, սակայն պետության և առանձին եկեղեցիների միջև գործող օրենքների ուժով, հոգևորականի առջև կնքված կրոնական ամուսնությունը, պետական օրենսդրությամբ նախատեսված պայմանները բավարարելուց հետո, ունի նաև քաղաքացիական հետևանքներ (կոնկրետ կրոնի հետ կապված մանրամասները պետք է ստուգվեն համապատասխան իրավական ակտում): Ամուսնության կնքումն առաջ է բերում էական իրավական հետևանքներ (այդ թվում ՝ գույքային հարաբերությունների, ժառանգության կանոնների ոլորտում): Ամուսնալուծությունը, սակայն, իրականացվում է քաղաքացիական ամուսնության համար առանձին (պահանջում է դատական քննություն իրավասու շրջանային դատարանում) և կրոնական ամուսնության համար առանձին (տարբեր եկեղեցիներ և կրոնական միավորումներ ապահովում են ամուսնալուծության կամ ամուսնությունը չեղյալ համարելու իրենց կանոնները): Բազմակնությունն արգելված է, իսկ բիգամիան պատժվում է Քրեական օրենսգրքի դրույթներով:
Իրավական հիմք՝
Հոդ․ 1997 թ․ ապրիլի 2 — ի Լեհաստանի Հանրապետության Սահմանադրության 18 — րդ հոդված (Օր․ Ժ․ առ 1997 թ. Թիվ 78, կետ 483, առ 2001 թ. Թիվ 28, կետ 319, 2006 թ. Թիվ 200, կետ 1471 թ ․ առ 2009 թ ․- ից ։, թիվ 114, կետ 946։ Հոդ․ 1997 թ․ի հունիսի 6 — ի Քրեական օրենսգրքի 206-րդ հոդ․ (մ․տ․ Օր․ Ժ․ առ 2024 թ., կետ 17)
Եկեղեցիների և կրոնական միավորումների ցանկը, որոնց հարաբերությունները Լեհաստանի պետության հետ կարգավորվում են համապատասխան օրենքներով ։ Քաղաքացիական գործընկերությունը Լեհաստանում չի կանոնակարգվել ։ Այս պահին աշխատանքներ են տարվում այս հարցի վերաբերյալ օրենքի շուրջ ։ Յուրաքանչյուր պետություն ինքն է սահմանում է իր տարածքում ամուսնությունները կնքելու, դադարեցնելու և չեղյալ համարելու կանոնները։ Այս կանոնակարգերը տարբերվում են նույնիսկ այն երկրներում, որոնք մշակութային կամ աշխարհագրական առումով մոտ են միմյանց։
Լեհաստանում ամուսնության վերաբերյալ կանոնակարգերը ներառված են Ընտանեկան և խնամակալության օրենսգրքում (1964 թ. փետրվարի 25 — ի Ընտանեկան և խնամակալության օրենսգիրք, մ․տ․ Օր․ Ժ․ առ 2023 թ., կետ 2809) Տարբերում ենք քաղաքացիական և կրոնական ամուսնությունները: Քաղաքացիական ամուսնությունները կնքվում են ՔԿԱԳ բաժնի պետի առջև (որպես կանոն՝ գրասենյակում, բայց ՔԿԱԳ բաժնի պետի համաձայնությամբ՝ նաև այլ վայրում լրացուցիչ վճարի դիմաց), արտերկրում Լեհաստանի քաղաքացիների ամուսնությունները կարող են կնքվել հյուպատոսի առջև, իսկ կրոնական ամուսնությունները’ ընտրված կրոնի հոգևորականի առջև: Կրոնական ամուսնության կնքումն ունի նույն ազդեցությունը, ինչ քաղաքացիական օրենսդրությամբ ՔԿԱԳ բաժնում կնքված ամուսնությունը, հետևաբար կրոնական ամուսնության կնքման իրավական պայմանները ներառում են նույն հիմնական պահանջները, ինչ քաղաքացիական ամուսնության համար և մի քանի լրացուցիչ ձևականություններ (օրինակ՝ հոգևորականին ՔԿԱԳ բաժնից տեղեկանք ներկայացնելու անհրաժեշտությունը և օրենքով սահմանված ժամկետում հոգևորականի կողմից ամուսնությունը հաստատող փաստաթղթերը ՔԿԱԳ բաժին ուղարկելու պարտավորությունը): Լեհաստանում ամուսնության կնքման պայմանները հետևյալն են.
- Ամուսնությունը կնոջ և տղամարդու միություն է,
- Միաժամանակ կարելի է ունենալ միայն մեկ կին (տղամարդիկ) կամ մեկ ամուսին (կանայք),
- Ամուսնացողները պետք է լինեն չափահաս, այսինքն՝ 18 տարեկանից բարձր (բացառությամբ, դատարանի համաձայնությամբ, 16 տարին լրացած կինը կարող է ամուսնանալ),
- Ամուսնացողները չեն կարող լինել մեկ այլ ամուսնության մեջ: Ամուսնացողները չեն կարող ազգակցական կամ հարազատ լինել ուղիղ գծով, նրանք չեն կարող լինել քույր ու եղբայր կամ որդեգրման հարաբերությունների մեջ լինել:
- Ամուսնացողները չեն կարող տառապել հոգեկան հիվանդությամբ կամ մտավոր հետամնացությամբ կամ լինել լրիվ անգործունակ։
Ամուսնալուծությունը հնարավոր է, բայց պահանջում է դատական վարույթ (և ամուսնալուծության իրավական հիմքերի բավարարում): Ամուսնության կնքման հետ կապված ձևականությունները պետք է կատարվեն ամուսնության պլանավորված ամսաթվից առնվազն մեկ ամիս առաջ: Պահանջվող փաստաթղթերը ՝
- Անձը հաստատող փաստաթուղթ՝ նույնականացման քարտ կամ անձնագիր
- պետական տուրքի վճարման անդորրագիր՝ կարելի է վճարել ՔԿԱԳ բաժնի դրամարկղում կամ ՔԿԱԳ բաժնի բանկային հաշվին փոխանցման միջոցով,
- ամուսնությունը գրանցելու դատարանի թույլտվությունը (16 տարեկան կանանց և լրիվ անգործունակ անձանց դեպքում)
- վստահված անձի կողմից ամուսնություն կնքելու դատարանի թույլտվությունը՝ լիազորագրի հետ միասին, եթե ամուսնացողները ցանկանում են օգտվել վստահված անձի օգնությունից
- քաղաքացիական կացության վկայական չունեցող Լեհաստանի քաղաքացիները պետք է ներկայացնեն
- ծննդյան վկայականի օտարերկրյա համարժեք փաստաթուղթը,
- Եթե նրանք նախկինում ամուսնացած են եղել, ապա ամուսնության վկայականի օտարերկրյա համարժեքը՝ ամուսնությունը դադարեցնելու կամ չեղյալ հայտարարելու մասին փաստաթղթով կամ փաստաթուղթ, որը կհաստատի ամուսնության բացակայությունը։
Օտարերկրացին ներկայացնում է լրացուցիչ փաստաթղթեր ՝
- փաստաթուղթ, որը հաստատում է, որ նա կարող է ամուսնանալ՝ համաձայն այն երկրի գործող օրենքի, որտեղից նա ծագում է (փաստաթուղթ, որտեղ նշում է, որ գործող օրենքի համաձայն, այդ անձը կարող է ամուսնանալ): Եթե նման փաստաթուղթ ձեռք բերելը չափազանց դժվար է, այսինքն՝ կան խոչընդոտներ, որոնք դժվար է հաղթահարել (օրինակ՝ պատերազմ ծագման երկրում), դատարանը կարող է ազատել նման փաստաթուղթ ներկայացնելու պարտավորությունից՝ այդժամ դատարանը կորոշի, թե արդյոք այդ անձը կարող է ամուսնանալ: Նման իրավիճակում անհրաժեշտ է իր հետ ունենալ այս հարցի վերաբերյալ դատարանի որոշումը: Օտարերկրացին պետք է դիմում ներկայացնի իր բնակության վայրի համար իրավասու դատարան,
- Եթե ՔԿԱԳ բաժնի պետը ներկայացված փաստաթղթերի հիման վրա չի կարողանում որոշել ամուսնության վկայականում պարտադիր մուտքագրվող տվյալները (անձի ինքնությունը և ընտանեկան կարգավիճակը որոշող տվյալներ), կարող է խնդրել այդ անձին (օտարերկրացուն) ներկայացնել՝
- ծննդյան վկայականի կրկնօրինակը,
- իսկ եթե անձը նախկինում ամուսնացած է եղել ՝
- ամուսնության վկայականի կրկնօրինակը ՝ տեղեկատվությամբ, որ անձն այլևս այդ ամուսնության մեջ չէ (այսինքն ՝ ամուսնության դադարման, չեղյալ հայտարարման կամ գոյություն չունենալու մասին ծանոթագրությամբ) կամ
- ամուսնության վկայականի կրկնօրինակը՝ ամուսնության դադարումը կամ անվավեր ճանաչելը հաստատող փաստաթղթով կամ ամուսնության բացակայությունը հաստատող փաստաթղթով,
- օտար լեզվով կազմված բոլոր փաստաթղթերը պետք է թարգմանվեն լեհերեն երդվյալ թարգմանչի կամ լեհ հյուպատոսի կողմից,
- եթե ամուսնացողներից առնվազն մեկը չի կարողանում հաղորդակցվել ՔԿԱԳ բաժնի պետի հետ, օրինակ՝ չի խոսում լեհերեն, ամուսնացողները պետք է ապահովեն թարգմանիչ: Դա ոչ թե ՔԿԱԳ մարմնի, այլ ամուսնացողների պարտականությունն է:
Եթե ամուսնացողներն ունեն ամուսնության համար անհրաժեշտ օտարերկրյա փաստաթղթեր (օրինակ՝ ընտանեկան կարգավիճակի մասին տեղեկանքներ, վկայականներ, դատական փաստաթղթեր), ապա պետք է դրանք ներկայացնեն լեհերենով կազմված վավերացված թարգմանության հետ միասին: Կարող է պահանջվել փաստաթղթի լեգալիզացիա կամ ապոստիլի վավերացում (այս մասին լրացուցիչ տեղեկությունները «Օտարերկրյա պաշտոնական փաստաթղթերի վավերացում» էջանշանում)
Իրավական հիմք՝
1964 թ ․ փետրվարի 25 — իԸնտանեկան և խնամակալության օրենսգիրք (միասնական տեքստ Օր ․ Ժ․ առ 2019 թ., կետ 2086, հետագա փոփոխություններով)
2014 թ. նոյեմբերի 28 — ի “Քաղաքացիական կացության ակտերի մասին” օրենք (միասնական տեքստ Օր․ Ժ․ առ 2023 թ., կետ 1378, 1615)
Տեղեկատվությունն ակտուալ է ըստ՝ դրությամբ:
Պորտալի խմբագրական թիմը գործադրում է բոլոր ջանքերը, որպեսզի ներկայացված բովանդակությունը համապատասխանի օրենքին, լինի արդիական (հրապարակման ամսաթվի դրությամբ՝ նշված յուրաքանչյուր ենթաէջում) և օգտակար օգտատերերի համար: Վերապահում ենք, որ կայքում տեղադրված բովանդակությունը միայն տեղեկատվական նպատակներով է և միայն ընդհանուր առմամբ ներկայացնում է բարձրացված հարցերի էությունը: Դրանք առանձին դեպքերում իրավական խորհրդատվություն կամ կարծիք չեն հանդիսանում և չպետք է լինեն միակ հիմքը կոնկրետ իրավական խնդիրների լուծման վերաբերյալ որոշումների համար: Անհատական իրավաբանական օգնություն ստանալու համար անհրաժեշտ է խորհրդատվություն ստանալ որակավորված անձանցից: