Հաշմանդամ աշխատողների իրավունքները

Հաշմանդամություն ունեցող աշխատակիցները (որոնք ունեն Լեհաստանում տրված համապատասխան որոշում) ունեն աշխատանքային հատուկ իրավունքներ ։

Իրավական հիմք՝
և սոցիալական վերականգնման և հաշմանդամների զբաղվածության մասին» 1997 թ. օգոստոսի 27 — ի օրենքում (Օր․ Ժ․ առ 2024 թ., կետ 44, 858, 1089, 1165, 1494):

Հաշմանդամություն ունեցող անձանց աշխատաժամանակը

Հաշմանդամի աշխատաժամանակը չի կարող գերազանցել օրական 8 ժամը և շաբաթական 40 ժամը ։ Հաշմանդամը չի կարող աշխատել գիշերային կամ արտաժամյա ժամերին:

Իրավական հիմք՝
Հոդ․ « Մասնագիտական և սոցիալական վերականգնման և հաշմանդամություն ունեցող անձանց զբաղվածության մասին» օրենքի 15-րդ հոդ․ (Օր․ Ժ․ առ 2024 թ., կետ 44, 858, 1089, 1165, 1494):

Հաշմանդամություն ունեցող անձը, որը դասակարգվում է որպես զգալի կամ չափավոր հաշմանդամ, օգտվում է աշխատաժամանակի նվազեցված ստանդարտների իրավունքից՝ նա աշխատում է օրական առավելագույնը 7 ժամ և շաբաթական 35 ժամ, ինչը չի հանգեցնում վարձատրության կրճատման: Սա չի վերաբերում այն անձանց, ովքեր աշխատում են պահակության մեջ կամ այնպիսի իրավիճակներում, երբ հաշմանդամի խնդրանքով բժիշկը համաձայնում է կիրառել աշխատանքային ժամանակի ստանդարտ նորմեր:

Իրավական հիմք՝
Հոդ․ « Մասնագիտական և սոցիալական վերականգնման և հաշմանդամություն ունեցող անձանց զբաղվածության մասին» օրենքի 15-16 հոդ․ (Օր․ Ժ․ առ 2024 թ., կետ 44, 858, 1089, 1165, 1494):

Լրացուցիչ արձակուրդ

Ծանր կամ միջին ծանրության հաշմանդամություն ստանալու օրվանից մեկ տարի աշխատելուց հետո հաշմանդամները ստանում են օրացուցային տարվա համար 10 օր լրացուցիչ արձակուրդի իրավունք: Այս իրավունքը չի տարածվում այն անձանց վրա, ովքեր ունեն 26 օրից ավելի արձակուրդ կամ լրացուցիչ արձակուրդի իրավունք՝ համաձայն այլ կանոնակարգերի:

Իրավական հիմք՝
Հոդ․ «Մասնագիտական և սոցիալական վերականգնման և հաշմանդամություն ունեցող անձանց զբաղվածության մասին» օրենքի 19-րդ հոդ․ (Օր․ Ժ․ առ 2024 թ., կետ 44, 858, 1089, 1165, 1494):

Լրացուցիչ ընդմիջում աշխատավայրում

Միջին կամ ծանր հաշմանդամություն ունեցող անձը հանգստի կամ մարզվելու համար աշխատանքից 15 րոպե լրացուցիչ ընդմիջման իրավունք ունի:

Իրավական հիմք՝
Հոդ․ «Մասնագիտական և սոցիալական վերականգնման և հաշմանդամություն ունեցող անձանց զբաղվածության մասին» օրենքի 17-րդ հոդ․ (Օր․ Ժ․ առ 2024 թ., կետ 44, 858, 1089, 1165, 1494):

Վճարովի արձակուրդ

Ծանր կամ չափավոր հաշմանդամություն ունեցող անձը իրավունք ունի ազատ օր/օրեր ունենալ աշխատանքից՝ պահպանելով վարձատրության իրավունքը:

1. մինչև 21 աշխատանքային օր՝ վերականգնողական կեցությանը մասնակցելու համար՝ ոչ ավելի, քան տարին մեկ անգամ՝ լիազորված անձի հսկողության ներքո գտնվող բժշկի պահանջով,
2. մասնագիտացված հետազոտություններ, թերապևտիկ կամ բարելավման պրոցեդուրաներ կատարելու, ինչպես նաև օրթոպեդիկ պարագաներ ձեռք բերելու կամ դրանց վերանորոգման նպատակով, եթե այդ գործողությունները հնարավոր չէ կատարել աշխատանքային ժամերից դուրս,

Հաշմանդամ անձի լրացուցիչ արձակուրդի և վերը նշված աշխատանքից արձակուրդի ընդհանուր չափը չի կարող գերազանցել օրացուցային տարվա 21 աշխատանքային օրը:

Իրավական հիմք՝
Հոդ․ «Մասնագիտական և սոցիալական վերականգնման և հաշմանդամություն ունեցող անձանց զբաղվածության մասին» օրենքի 20-րդ հոդ․ (Օր․ Ժ․ առ 2024 թ., կետ 44, 858, 1089, 1165, 1494):

Աշխատանքի ընդունման առաջնահերթությունը

Հաշմանդամը գործավարական պաշտոններում աշխատանքի ընդունվելու առաջնահերթություն ունի (չի տարածվում ղեկավար պաշտոնների վրա), եթե՝

Տվյալ սուբյեկտում հաշմանդամների զբաղվածության մակարդակը 6%-ից պակաս է, թեկնածուն հավաքագրման գործընթացում կներկայացնի հաշմանդամությունը հաստատող փաստաթուղթ և կհայտնվի աշխատանքի համար 5 լավագույն հավակնորդների թվում:

Իրավական հիմք՝
Հոդ․ 13ա պարբ. 2 առ 2008 թ․ նոյեմբերի 21 — ի “Տեղական ինքնակառավարման մարմինների աշխատակիցների մասին” օրենք (Օր․ Ժ․ առ 2022 թ. կետ 530, առ 2024 թ., կետ 721)։
2008 թվականի նոյեմբերի 21-ի «Պետական ծառայության մասին» օրենքի 29ա հոդվածը (համախմբված տեքստ՝ 2024 թ. Օրենքների Ժողովածու, կետ 409):

Աշխատավայրի հարմարեցում

Գործատուն, որը աշխատանքի է ընդունել հաշմանդամություն ունեցող անձանց, պարտավոր է հարմարեցնել աշխատավայրը և ապահովել հաշմանդամների համար ողջամիտ հարմարություններ: Եթե այն համապատասխանում է կանոնադրական չափանիշներին, ապա կարող է այդ նպատակով ֆինանսավորում ստանալ Հաշմանդամների վերականգնման պետական հիմնադրամից (PFRON):

Իրավական հիմք՝
Հոդ․ 4 պարբ․ 5, հոդ ․ 14, հոդ. 23ա, հոդ ․ 26, «Մասնագիտական և սոցիալական վերականգնման և հաշմանդամություն ունեցող անձանց զբաղվածության մասին» օրենք (Օր․ Ժ․ առ 2024 թ., կետ 44, 858, 1089, 1165, 1494):

Համաֆինանսավորում տնտեսական գործունեություն սկսելու համար

Հաշմանդամը կարող է միանվագ համաֆինանսավորում ստանալ տնտեսական գործունեություն կամ գյուղատնտեսական գործունեություն սկսելու կամ սոցիալական կոոպերատիվի տեսքով գործունեություն սկսելու համար։ Համաֆինանսավորում ստանալու և վերադարձնելու պայմանները նշված են համապատասխան դրույթներում: Բացի այդ, կարելի է ստանալ կենսաթոշակային և հաշմանդամության ապահովագրության կամ ֆերմերների սոցիալական ապահովագրության վճարների փոխհատուցում ։

Իրավական հիմք՝
Հոդ․ «Մասնագիտական և սոցիալական վերականգնման և հաշմանդամություն ունեցող անձանց զբաղվածության մասին» օրենքի 12ա, 25ա հոդ․ (Օր․ Ժ․ առ 2024 թ., կետ 44, 858, 1089, 1165, 1494):

Հաշմանդամություն ունեցող անձանց գործատուների որոշ իրավունքները

• Պարտադիր վճարներից ազատում PFRON — ին [Հաշմանդամների վերականգնման պետական հիմնադրամին]: 25 — ից ավելի աշխատող ունեցող (աշխատաժամանակի լրիվ դրույքաչափին համարժեք) գործատուն պարտավոր է ամսական վճարներ վճարել PFRON — ին [Հաշմանդամների վերականգնման պետական հիմնադրամին] Այս վճարից ազատվում են այն գործատուները, որոնց հաշմանդամների զբաղվածության մակարդակը կազմում է առնվազն 6%:

Իրավական հիմք՝
Հոդ․ 21, «Մասնագիտական և սոցիալական վերականգնման և հաշմանդամություն ունեցող անձանց զբաղվածության մասին» օրենք (մ․տ․ Օր․ Ժ․ առ 2024 թ., կետ 44, 858, 1089, 1165, 1494v):

• PFRON — ին [Հաշմանդամների վերականգնման պետական հիմնադրամին] վճարումների կրճատումը հասանելի է նաև այն կազմակերպություններին, որոնք գնում են ապրանքներ կամ ծառայություններ (բացառությամբ առևտրի) մասնագիտական գործունեության հաստատություններից, որոշ սոցիալական ձեռնարկություններից և սուբյեկտներից, որոնք հասնում են հաշմանդամների զբաղվածության բավականաչափ բարձր ցուցանիշների ՝ բավարարելով օրենքում նշված պայմանները): 

Իրավական հիմք՝
Հոդ․ 22, «Մասնագիտական և սոցիալական վերականգնման և հաշմանդամություն ունեցող անձանց զբաղվածության մասին» օրենք (Օր․ Ժ․ առ 2024 թ., կետ 44, 858, 1089, 1165, 1494):

• Համաֆինանսավորում հաշմանդամ աշխատողի վարձատրության համար: Հաշմանդամություն ունեցող անձի գործատուն իրավունք ունի ստանալու աշխատավարձի սուբսիդիաներ՝ օրենքով սահմանված պայմանների պահպանմամբ (ներառյալ աշխատավարձի ժամանակին վճարումը և սոցիալական պարտադիր վճարների ժամանակին վճարումը):

Իրավական հիմք՝
Հոդ․ 26ա, «Մասնագիտական և սոցիալական վերականգնման և հաշմանդամություն ունեցող անձանց զբաղվածության մասին» օրենք (Օր․ Ժ․ առ 2024 թ., կետ 44, 858, 1089, 1165, 1494):

• Հաշմանդամների աշխատավայրի հարմարեցման համաֆինանսավորում։ Գործատուները, որոնք բավարարում են կանոնակարգով սահմանված պայմանները, կարող են փոխհատուցում ստանալ հաշմանդամություն ունեցող անձանց կարիքների համար տարածքների հարմարեցման, սարքավորումների և ծրագրային ապահովման ձեռքբերման ծախսերի համար

 Իրավական հիմք՝
Հոդ․ 26, «Մասնագիտական և սոցիալական վերականգնման և հաշմանդամություն ունեցող անձանց զբաղվածության մասին» օրենք (Օր․ Ժ․ առ 2024 թ., կետ 44, 858, 1089, 1165, 1494):

Տեղեկատվությունն ակտուալ է ըստ՝ 2024 թվականի դեկտեմբերի 5-ի դրությամբ:

Պորտալի խմբագրական թիմը գործադրում է բոլոր ջանքերը, որպեսզի ներկայացված բովանդակությունը համապատասխանի օրենքին, լինի արդիական (հրապարակման ամսաթվի դրությամբ՝ նշված յուրաքանչյուր ենթաէջում) և օգտակար օգտատերերի համար:

Վերապահում ենք, որ կայքում տեղադրված բովանդակությունը միայն տեղեկատվական նպատակներով է և միայն ընդհանուր առմամբ ներկայացնում է բարձրացված հարցերի էությունը: Դրանք առանձին դեպքերում իրավական խորհրդատվություն կամ կարծիք չեն հանդիսանում և չպետք է լինեն միակ հիմքը կոնկրետ իրավական խնդիրների լուծման վերաբերյալ որոշումների համար: Անհատական իրավաբանական օգնություն ստանալու համար անհրաժեշտ է խորհրդատվություն ստանալ որակավորված անձանցից: