Հղի կանայք
Լեհաստանի օրենսդրությունը պաշտպանում է աշխատանքային հարաբերությունների մեջ գտնվող հղի կանանց: Հղի կանանց ամենակարևոր իրավունքները ներառում են՝
- Պաշտպանություն աշխատանքից ազատումից (Աշխատանքային օրենսգրքի 177 հոդ) Որպես կանոն, գործատուն չի կարող լուծել հղի կնոջ աշխատանքային պայմանագիրը մինչև ծննդաբերության, ծնողական կամ խնամքի արձակուրդի ավարտը։ Այս կանոնը չի տարածվում փորձնական ժամկետի պայմանագրերի վրա, որոնք չեն գերազանցում մեկ ամիսը կամ փոխարինման պայմանագրերին: Որոշակի ժամկետով կամ մեկ ամիսը գերազանցող փորձնական ժամկետով կնքված աշխատանքային պայմանագիրը, որը պետք է լուծվեր հղիության երրորդ ամսից հետո, երկարաձգվում է մինչև ծննդաբերության օրը։ Դադարեցման արգելքը չի կիրառվում, եթե կան հանգամանքներ, որոնք հիմնավորում են աշխատողի մեղքով աշխատանքային պայմանագիրն առանց ծանուցման լուծելը
- Հղիության հետ կապված բժշկական հետազոտությունների համար ազատ ժամանակի տրամադրում, եթե դրանք չեն կարող իրականացվել աշխատանքային ժամից դուրս (հոդ. 185 § 2 Աշխատանքային օրենսգիրք)
- Գիշերային աշխատանքի և արտաժամյա աշխատելու արգելքը (հոդ․ 178 § 1 Աշխատանքային օրենսգիրք)
- Մշտական աշխատանքի վայրից դուրս պատվիրակելու և ընդհատվող աշխատաժամանակի համակարգով աշխատելու արգելքը, բացառությամբ այն դեպքերի, երբ հղի կինը կհայտնի իր համաձայնությունը (հոդ. 178. § 1 Աշխատանքային օրենսգիրք)
- Ծանրաբեռնված, վտանգավոր կամ առողջության համար վնասակար աշխատանք կատարելու արգելք (հոդ. 176. աշխատանքային օրենսգիրք), համապատասխան կիրարկող կանոնակարգերը սահմանում են արգելված աշխատանքի տեսակները (օրինակ՝ 3 կգ-ից ավելի կշռող առարկաներ ձեռքով բարձրացնելը և տեղափոխելը, տարբեր վիրուսներով վարակվելու վտանգ ներկայացնող աշխատանք
- Հեռավար աշխատանքի դյուրացում՝ գործատուն պետք է հաշվի առնի հղի կնոջ խնդրանքը հեռավար աշխատանքի համար, բացառությամբ, եթե դա հնարավոր չէ աշխատանքի կազմակերպման կամ աշխատողի կողմից կատարված աշխատանքի տեսակի պատճառով (հոդ․ 6719 6 Աշխատանքային օրենսգիրք)
Իրավական հիմք՝
Նշված դրույթները 1974 թ․ հունիսի 26 — ի Աշխատանքային օրենսգրքից (Օր․ Ժ․ առ 2023 թ., կետ 1465, առ 2024 թ., կետ 878,1222)։
Կրծքով կերակրող մայրերի իրավունքները
- Երեխային կրծքով կերակրող կանայք չեն կարող կատարել ծանր, վտանգավոր կամ առողջության համար վնասակար աշխատանք, որը կարող է բացասաբար ազդել նրանց առողջության կամ երեխայի կրծքով կերակրման վրա: (հոդ․ 176 Աշխատանքային օրենսգիրք): Մանրամասն կանոնակարգերը սահմանում են արգելված աշխատանքների ցանկը,
- Երեխային կրծքով կերակրելու համար երկու կեսժամյա ընդմիջման իրավունք է տրվում, որը ներառված է աշխատանքային ժամանակի մեջ: Դրանք կարող են տրամադրվել միասին ՝ աշխատողի պահանջով: Եթե աշխատակիցը կերակրում է մեկից ավելի երեխաների, յուրաքանչյուր ընդմիջման տևողությունը 45 րոպե է (հոդ. 187 § 1 Աշխատանքային օրենսգիրք),
Իրավական հիմք՝
Նշված դրույթները 1974 թ․ հունիսի 26 — ի Աշխատանքային օրենսգրքից (Օր․ Ժ․ առ 2023 թ., կետ 1465, առ 2024 թ., կետ 878, 1222)։
Երեխաների մայրերը և հայրերը (կենսաբանական կամ որդեգրված)
Լեհական օրենսդրությունը բազմաթիվ իրավունքներ է նախատեսում ծնող-աշխատակիցների համար: Ստորև նկարագրված իրավունքները վերաբերում են ամենատարածված իրավիճակներին, այսինքն՝ կենսաբանական երեխաների ծնողների իրավունքներին: Աշխատանքային օրենսգրքի դրույթները համապատասխան լուծումներ են նախատեսում նաև երեխա որդեգրած կամ խնամատար ընտանիք ընդունած աշխատողների համար։ Լրացուցիչ իրավունքներ ունեն նաև ծանր հիվանդ կամ հաշմանդամ երեխաների ծնողները։
Աշխատավայրում ծնողների ամենակարևոր իրավունքները ՝
- Մինչև 8 տարեկան երեխային դաստիարակող աշխատողը առանց իր համաձայնության չի կարող աշխատել արտաժամյա, ընդհատվող աշխատանքային ժամերի համակարգում, գիշերը և պատվիրակել մշտական աշխատանքի վայրից դուրս (հոդ. 178 § 2 Աշխատանքային օրենսգիրք)
- Հեռավար աշխատանքի դյուրացում՝ գործատուն պետք է հաշվի առնի հղի կնոջ խնդրանքը հեռավար աշխատանքի համար, բացառությամբ, եթե դա հնարավոր չէ աշխատանքի կազմակերպման կամ աշխատողի կողմից կատարված աշխատանքի տեսակի պատճառով (հոդ․ 6719 6 Աշխատանքային օրենսգիրք)
- Մինչև 14 տարեկան երեխաների ծնողները օրացուցային տարում աշխատանքից լրացուցիչ 2 օր (կամ 16 ժամ) արձակուրդի իրավունք ունեն (ընդհանուր երկու ծնողների համար)՝ պահպանելով վարձատրության իրավունքը (հոդ․ 188 Աշխատանքային օրենսգիրք)
- Լրացուցիչ արձակուրդ — մայրության, հայրության, ծնողական և դաստիարակչական արձակուրդ: Դրանք նշված են ներդիրում Աշխատաժամանակ, ընդմիջումներ և արձակուրդներ
- Խնամքի նպաստ (առնչվում է ոչ միայն ծնողներին): Խնամքի նպաստի մասին տեղեկատվությանը կարող եք ծանոթանալ « Խնամքի նպաստ» ներդիրում
Իրավական հիմք՝
Նշված դրույթները 1974 թ․ հունիսի 26 — ի Աշխատանքային օրենսգրքից (Օր․ Ժ․ առ 2023 թ., կետ 1465, առ 2024 թ., կետ 878, 1222)։
Տեղեկատվությունն ակտուալ է ըստ՝ դրությամբ:
Պորտալի խմբագրական թիմը գործադրում է բոլոր ջանքերը, որպեսզի ներկայացված բովանդակությունը համապատասխանի օրենքին, լինի արդիական (հրապարակման ամսաթվի դրությամբ՝ նշված յուրաքանչյուր ենթաէջում) և օգտակար օգտատերերի համար: Վերապահում ենք, որ կայքում տեղադրված բովանդակությունը միայն տեղեկատվական նպատակներով է և միայն ընդհանուր առմամբ ներկայացնում է բարձրացված հարցերի էությունը: Դրանք առանձին դեպքերում իրավական խորհրդատվություն կամ կարծիք չեն հանդիսանում և չպետք է լինեն միակ հիմքը կոնկրետ իրավական խնդիրների լուծման վերաբերյալ որոշումների համար: Անհատական իրավաբանական օգնություն ստանալու համար անհրաժեշտ է խորհրդատվություն ստանալ որակավորված անձանցից: