FAQ

Zezwolenie na pracę wydawane jest przez wojewodę na wniosek pracodawcy i dotyczy konkretnego cudzoziemca, pracy na określonych warunkach oraz na określony czas. Niektórzy cudzoziemcy mogą też pracować na podstawie oświadczenia o powierzeniu pracy (dotyczy obywateli Armenii, Białorusi, Gruzji, Mołdawii lub Ukrainy.

Tak, cudzoziemcy mogą być zatrudniani na podstawie umów cywilnoprawnych, takich jak umowa zlecenia lub umowa o dzieło. Umowy te są uregulowane w  Kodeksie cywilnym.

Tak, co do zasady, cudzoziemcy pracujący w Polsce podlegają obowiązkowi opłacania składek na ubezpieczenia społeczne na takich samych zasadach jak obywatele Polski i mają prawo do świadczeń z ubezpieczenia społecznego (wyjątki mogą być uregulowane w umowach międzynarodowych) umowa międzynarodowa stanowi inaczej. Uwaga, niektóre formy zarobkowania, np. Umowa o dzieło, nie są oskładkowane (zatem nie dają prawa do świadczeń).

Pracodawca ma obowiązek m.in. upewnić się, że cudzoziemiec posiada dokument legalizujący jego pobyt w Polsce, złożyć wniosek o odpowiednie zezwolenie na pracę oraz informować odpowiednie organy o zatrudnieniu lub rezygnacji cudzoziemca z pracy.

Tak, jeśli cudzoziemiec jest zatrudniony na podstawie umowy o pracę, ma prawo do urlopu na takich samych zasadach jak obywatele Polski. Wymiar urlopu zależy od stażu pracy, ale standardowo wynosi 20 lub 26 dni rocznie.

Pracodawcy są zobowiązani do dostosowania stanowisk pracy oraz mogą ubiegać się o dofinansowanie na ten cel. Osoby niepełnosprawne mają także prawo do obniżonych norm czasu pracy oraz dodatkowych przerw i dodatkowego urlopu.

Cudzoziemcy, którzy mają miejsce zamieszkania w Polsce, płacą podatek PIT od całości swoich dochodów, niezależnie od miejsca ich uzyskania. Szczegółowe regulacje zależą od umów międzynarodowych w sprawie unikania podwójnego opodatkowania.

Podstawowym wymogiem jest złożenie egzaminu maturalnego i przedstawienie świadectwa maturalnego. Cudzoziemcy muszą przedłożyć dokument potwierdzający równoważność wykształcenia średniego. Studia II i III stopnia wymagają dyplomu ukończenia odpowiedniego niższego stopnia studiów.

„Na początku składałam teczkę i papiery i musiałam przekazać wyniki egzaminów maturalnych i zalegalizować je w ambasadzie Polskiej, przeszłam egzamin praktyczny i teoretyczny, i musiałam wybrać studia po polsku lub po angielsku dzienne.” (Anastazja, Gruzja)

Studia stacjonarne na uczelniach publicznych są bezpłatne dla obywateli Polski. Cudzoziemcy mogą być zwolnieni z opłat, w zależności od statusu prawnego, np. posiadania Karty Polaka lub znajomości języka polskiego na poziomie C1. Studia niestacjonarne na uczelniach państwowych oraz wszystkie studia na uczelniach prywatnych są zazwyczaj odpłatne.

Studenci z orzeczeniem o niepełnosprawności mają prawo do specjalnych stypendiów. Uczelnie posiadają jednostki wsparcia, które dostosowują proces dydaktyczny do potrzeb osób niepełnosprawnych, oferując m.in. konsultacje z psychologiem, wypożyczanie sprzętu wspomagającego naukę oraz dostosowanie formy egzaminów.

Niektóre dyplomy są uznawane automatycznie na podstawie umów międzynarodowych. W przypadku ich braku, wymagane jest przeprowadzenie procedury nostryfikacyjnej. Procedury uznawania można sprawdzić za pomocą systemu KWALIFIKATOR dostępnego na stronie NAWA.

Rok akademicki zaczyna się 1 października i dzieli się na dwa semestry. Każdy semestr kończy się sesją egzaminacyjną, a studenci mają możliwość zdawania egzaminów poprawkowych w sesji poprawkowej, która odbywa się przed rozpoczęciem nowego semestru lub roku akademickiego

Należy przedstawić świadectwo maturalne (lub jego odpowiednik) oraz dowód legalnego pobytu w Polsce. Cudzoziemcy muszą także posiadać ubezpieczenie zdrowotne na czas trwania studiów.

Tak, cudzoziemcy przebywający legalnie w Polsce mają prawo do nauki w placówkach publicznych na takich samych zasadach jak obywatele polscy. Przysługuje im także dodatkowe wsparcie, takie jak oddziały przygotowawcze i lekcje wyrównawcze.

Przedszkola i szkoły publiczne przyjmują dzieci zamieszkałe w miejscowości, której organ prowadzi placówkę. Rekrutacja do przedszkoli odbywa się na podstawie systemu punktowego, a do szkół podstawowych dzieci są przyjmowane z rejonu, niezależnie od obywatelstwa.

Cudzoziemcy mają prawo do:

• Oddziału przygotowawczego, który umożliwia intensywną naukę języka polskiego.
• Dodatkowych lekcji języka polskiego (minimum 2 godziny tygodniowo przez maksymalnie 24 miesiące).
• Zajęć wyrównawczych z wybranych przedmiotów (do 3 godzin tygodniowo przez 12 miesięcy).
• Pomocy asystenta kulturowego przez 12 miesięcy nauki.

Dzieci z mniejszości narodowych mogą uczyć się języka mniejszości w szkołach na wniosek rodziców. Placówki dyplomatyczne i organizacje mogą organizować zajęcia z języka i kultury kraju pochodzenia uczniów.

Cudzoziemcy przystępujący do egzaminów, takich jak egzamin ósmoklasisty czy egzamin maturalny, mają prawo do dostosowania warunków egzaminacyjnych, np. poprzez możliwość korzystania ze słownika dwujęzycznego lub wydłużenie czasu egzaminu.

Tak, w szkołach podstawowych uczniowie otrzymują bezpłatne podręczniki i zeszyty ćwiczeń, które są wypożyczane na czas nauki.

Cudzoziemcy, którzy ukończyli szkołę podstawową w Polsce, są przyjmowani na takich samych zasadach jak obywatele polscy. Jeśli uczeń ukończył szkołę za granicą, może być przyjęty na podstawie decyzji dyrektora szkoły, o ile są wolne miejsca.

W Urzędzie Gminy lub Miasta można m.in. uzyskać numer PESEL, zameldować się na pobyt stały lub czasowy, wyrobić dowód osobisty, zarejestrować działalność gospodarczą, a także opłacić niektóre podatki i opłaty lokalne.

Aby uzyskać prawo jazdy, cudzoziemiec musi mieszkać w Polsce przynajmniej 183 dni w roku kalendarzowym, odbyć kurs nauki jazdy, przejść badania lekarskie i zdać egzamin. Formalności są finalizowane w Wydziale Komunikacji właściwego starostwa powiatowego

Tak, cudzoziemcy mogą zarejestrować pojazd w Polsce. Formalności związane z rejestracją pojazdów są realizowane w Wydziale Komunikacji Starostwa Powiatowego.

Cudzoziemcy, którzy są rezydentami podatkowymi w Polsce (przebywają dłużej niż 6 miesięcy w roku), są zobowiązani do płacenia podatków na takich samych zasadach jak obywatele Polski. Podatki nierezydentów podlegają szczególnym zasadom.

Profil zaufany to elektroniczny podpis, który umożliwia załatwianie spraw urzędowych online, potwierdzanie tożsamości i podpisywanie dokumentów. Można go założyć w urzędzie lub online, ale wymaga osobistego potwierdzenia.

IKP to platforma, na której można przeglądać swoje skierowania, recepty i dokumentację medyczną. Dostęp do konta uzyskuje się przez przeglądarkę internetową lub aplikację mobilną moje IKP. Do korzystania z IKP potrzebny jest numer PESEL.

Tak, cudzoziemcy z ubezpieczeniem w Polsce lub w kraju UE mogą korzystać z bezpłatnej opieki zdrowotnej w Polsce. W przypadku braku ubezpieczenia, leczenie w publicznych placówkach jest odpłatne.

Większość recept wystawiana jest w formie elektronicznej (e-recepta). Aby wykupić leki, wystarczy podać w aptece numer PESEL oraz kod recepty. Recepty mają określoną ważność, zazwyczaj 30 dni, a na leki na choroby przewlekłe można otrzymać receptę na dłuższy okres.

Podstawowa opieka zdrowotna obejmuje leczenie powszechnych chorób, wystawianie recept, skierowań na badania oraz do specjalistów. Aby korzystać z usług POZ, trzeba wypełnić deklarację wyboru lekarza i pielęgniarki.

Tak, w Polsce obowiązkowe są niektóre szczepienia, które są bezpłatne, także dla cudzoziemców przebywających w Polsce dłużej niż 3 miesiące. Szczepienia zalecane są odpłatne i nie są finansowane przez NFZ.

System ratownictwa medycznego obejmuje szpitalne oddziały ratunkowe (SOR) oraz numer alarmowy 112. W przypadkach nagłych zagrożeń życia lub zdrowia, np. wypadków, pacjenci są kierowani do SOR.

Wynajmujący ma obowiązek oddać lokal w stanie nadającym się do umówionego użytku i utrzymywać go w takim stanie przez cały okres najmu. Odpowiada za utrzymanie instalacji i urządzeń związanych z budynkiem, takich jak woda, gaz, elektryczność oraz ogrzewanie.

Najemca ma obowiązek utrzymywać lokal oraz pomieszczenia w należytym stanie technicznym i higieniczno-sanitarnym. Najemca odpowiada za drobne naprawy i konserwacje, takie jak naprawa podłóg, drzwi, okien oraz osprzętu elektrycznego. Ponadto, najemca jest zobowiązany do zapłaty czynszu w umówionym terminie.

Najem okazjonalny to szczególny rodzaj najmu, który wymaga złożenia przez najemcę oświadczenia w formie aktu notarialnego, w którym najemca zobowiązuje się do opróżnienia i wydania lokalu po wygaśnięciu umowy. Ten rodzaj najmu jest korzystniejszy dla właściciela, gdyż umożliwia uproszczoną eksmisję w razie niewywiązania się przez najemcę z umowy.

Cudzoziemcy muszą uzyskać zezwolenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji na nabycie nieruchomości w Polsce. Zwolnieni z tego obowiązku są obywatele państw należących do Europejskiego Obszaru Gospodarczego oraz Szwajcarii, którzy mogą nabywać nieruchomości bez zezwolenia. Zezwolenie nie jest wymagane także w przypadku zakupu samodzielnego lokalu mieszkalnego.

„Polska pomaga repatriantom dają pieniądze na mieszkanie. W Polsce ceny niższe na produkty żywnościowe. Można spokojnie spłacać kredyt jeśli się pracuje. Spełniłem swoje marzenia mamy mieszkanie kupiłem samochód.” (Andrzej, Kazachstan)

Tak, cudzoziemcy mogą ubiegać się o mieszkania komunalne, jednak ich dostępność jest ograniczona. Proces przyznania mieszkania komunalnego wiąże się z długim oczekiwaniem i spełnieniem określonych kryteriów dochodowych oraz społecznych.

Cudzoziemcy są zobowiązani do zameldowania się, jeśli ich pobyt w Polsce przekracza 4 dni (w przypadku obywateli spoza UE) lub 30 dni (w przypadku obywateli UE i EFTA). Zameldowanie potwierdza faktyczne miejsce zamieszkania i wymaga okazania dokumentów potwierdzających prawo pobytu w Polsce.

Tak, cudzoziemcy mogą korzystać z zagranicznych praw jazdy w Polsce, ale zasady różnią się w zależności od kraju, w którym dokument został wydany. Prawa jazdy wydane w krajach UE, EFTA oraz niektórych innych państwach są uznawane bez konieczności wymiany. W przypadku innych krajów, zagraniczne prawo jazdy może być ważne przez pierwsze 6 miesięcy pobytu, po czym wymagana jest jego wymiana na polski dokument.

Zielona Karta to międzynarodowy certyfikat ubezpieczeniowy wymagany w krajach spoza UE i EFTA. Kierowcy podróżujący do krajów przystępujących do systemu Zielonej Karty muszą posiadać ten dokument, aby ich ubezpieczenie OC było uznawane w danym kraju. W niektórych przypadkach system Zielonej Karty nie jest wymagany w wyniku porozumienia wielostronnego między krajami.

Dzieci o wzroście poniżej 150 cm muszą być przewożone w foteliku samochodowym lub innym urządzeniu przytrzymującym. Wyjątek dotyczy pojazdów takich jak taksówki czy autobusy. Jeśli dziecko ma wzrost 135-150 cm, a jego masa ciała uniemożliwia korzystanie z fotelika, można je przewozić na tylnym siedzeniu przytrzymywane pasami bezpieczeństwa.

W Polsce dopuszczalna zawartość alkoholu we krwi kierowcy nie może przekraczać 0,2 promila. Stan nietrzeźwości zaczyna się od 0,5 promila. Prowadzenie pojazdu w stanie po użyciu alkoholu (zawartość alkoholu we krwi pomiędzy 0,2 a 0,5 promila) jest wykroczeniem, a w stanie nietrzeźwości (powyżej 0,5 promila) przestępstwem, za które grozi kara pozbawienia wolności, grzywna oraz zakaz prowadzenia pojazdów.

Kierowca – cudzoziemiec powinien mieć przy sobie dokument tożsamości, prawo jazdy oraz dokumenty dotyczące pojazdu, takie jak dowód rejestracyjny i potwierdzenie ubezpieczenia OC. W przypadku pojazdów zarejestrowanych za granicą może być wymagane dodatkowe potwierdzenie prawa do prowadzenia pojazdu na terenie Polski. Niektórzy kierowcy (np. obywatele Polski, którzy mają figurują we właściwych, polskich rejestrach, nie muszą mieć przy sobie niektórych dokumentów (np. prawa jazdy).

Tak, w Polsce za przejazd niektórymi odcinkami autostrad obowiązuje opłata. Nie ma systemu winiet – opłaty pobierane są za każdy przejazd. Informacje o płatnych odcinkach można znaleźć na stronach internetowych zarządców dróg.

Aby korzystać z usług telekomunikacyjnych, takich jak telefonia komórkowa, konieczne jest zarejestrowanie karty SIM, co wymaga podania danych osobowych, takich jak numer PESEL lub numer paszportu. Usługi internetowe i telewizyjne oferowane są zazwyczaj w formie abonamentów u różnych operatorów.

Tak, posiadanie zwierząt domowych, takich jak psy i koty, wymaga przestrzegania określonych przepisów. Na przykład hodowla ras uznanych za niebezpieczne wymaga specjalnego zezwolenia. W niektórych miastach obowiązuje opłata za posiadanie psa, którą można uiścić w lokalnym urzędzie.

Do dni wolnych od pracy w Polsce należą m.in. 1 stycznia (Nowy Rok), 6 stycznia (Święto Trzech Króli), 1 maja (Święto Pracy), 3 maja (Święto Konstytucji 3 maja), 15 sierpnia (Wniebowzięcie NMP), 1 listopada (Wszystkich Świętych), 11 listopada (Święto Niepodległości), a także pierwszy i drugi dzień Bożego Narodzenia.

W Polsce obowiązują ograniczenia dotyczące handlu w niedziele. Istnieje kilka wyznaczonych niedziel handlowych w ciągu roku, a poza nimi handel jest ograniczony, z wyjątkami dotyczącymi m.in. stacji paliw, aptek, piekarni oraz małych przedsiębiorstw, w których sprzedaż prowadzi właściciel osobiście.

Kobiety i mężczyźni mają równe prawa zgodnie z Konstytucją RP. Obejmuje to prawo do jednakowego wynagrodzenia za pracę o takiej samej wartości, równe szanse w dostępie do edukacji i zatrudnienia oraz zabezpieczenia społecznego.

Osoba ubiegająca się o wizę repatriacyjną musi złożyć wniosek u Konsula RP, dołączając dokumenty potwierdzające polskie pochodzenie oraz związek z polskością, takie jak polskie dokumenty tożsamości, metryki chrztu czy dokumenty potwierdzające służbę w Wojsku Polskim. Konieczne jest także przedstawienie dowodów na posiadanie warunków do osiedlenia się w Polsce, np. umowy najmu lokalu.

Tak, wiza repatriacyjna może być wydana małżonkowi repatrianta oraz ich zstępnym (do czwartego stopnia pokrewieństwa), którzy zamierzają osiedlić się w Polsce razem z repatriantem. W przypadku małoletnich dzieci wymagana jest zgoda drugiego rodzica, a jeżeli dziecko ukończyło 16 lat, jego zgoda również jest konieczna.

Po przyjeździe do Polski repatriant musi zarejestrować akty stanu cywilnego (urodzenia, małżeństwa) w polskim Urzędzie Stanu Cywilnego, uzyskać dowód osobisty oraz zameldować się w Polsce. Warto także ubiegać się o nadanie numeru PESEL.

Repatrianci mogą liczyć na jednorazową pomoc finansową na zagospodarowanie i bieżące utrzymanie, która jest wypłacana przez starostę. Dodatkowo przysługuje pomoc na pokrycie kosztów przejazdu do Polski, remontu mieszkania oraz częściowe pokrycie kosztów nabycia mieszkania.

Tak, repatrianci, którzy nie posiadają lokalu mieszkalnego, mogą otrzymać miejsce w ośrodku adaptacyjnym dla repatriantów lub wsparcie w postaci uchwały rady gminy zobowiązującej do zapewnienia mieszkania przez co najmniej dwa lata.

Tak, repatrianci mają możliwość uczestniczenia w bezpłatnych kursach języka polskiego, które mogą być organizowane przez konsulaty lub specjalne ośrodki adaptacyjne w Polsce. Kursy te pomagają w adaptacji do życia w polskim społeczeństwie.

Repatrianci mogą korzystać z bezpłatnych świadczeń zdrowotnych przez 90 dni od dnia przyjazdu do Polski. Po tym okresie muszą ubezpieczyć się w Narodowym Funduszu Zdrowia, aby kontynuować korzystanie z publicznej opieki zdrowotnej.

Ośrodki adaptacyjne zapewniają repatriantom zakwaterowanie, wyżywienie oraz kursy językowe i zawodowe. Pobyt w ośrodku trwa do 90 dni, z możliwością przedłużenia w wyjątkowych przypadkach. Repatrianci mogą tam uczestniczyć w zajęciach adaptacyjnych oraz poznawać polską historię i tradycje.

Repatrianci, którzy mają trudności ze znalezieniem pracy, mogą liczyć na zwrot części kosztów poniesionych na podniesienie kwalifikacji zawodowych oraz wsparcie pracodawców w tworzeniu miejsc pracy dla repatriantów. Programy te obejmują także przeszkolenie oraz opłacenie składek na ubezpieczenia społeczne.

Dziecko nabywa obywatelstwo polskie, jeśli przynajmniej jedno z rodziców posiada obywatelstwo polskie, niezależnie od miejsca urodzenia dziecka. Dziecko może także uzyskać obywatelstwo w drodze adopcji, jeśli przysposobienie miało miejsce przed ukończeniem przez dziecko 16 lat.

Tak, cudzoziemcy mogą ubiegać się o obywatelstwo polskie na podstawie kilku kryteriów, takich jak długi okres zamieszkania w Polsce, posiadanie Karty Polaka, uzyskanie statusu uchodźcy lub na podstawie decyzji Prezydenta RP. Cudzoziemiec musi spełnić odpowiednie warunki, takie jak znajomość języka polskiego i posiadanie stabilnego źródła dochodu.

Karta Polaka to dokument potwierdzający przynależność cudzoziemca do narodu polskiego, ale nie jest równoznaczny z obywatelstwem polskim. Karta Polaka daje jednak szereg uprawnień, w tym prawo do pracy w Polsce bez zezwolenia, dostęp do polskiego systemu edukacji i opieki zdrowotnej w stanach nagłych, a także możliwość uzyskania wizy umożliwiającej osiedlenie się w Polsce.

Aby zawrzeć małżeństwo w Polsce, przyszli małżonkowie muszą zgłosić się do Urzędu Stanu Cywilnego z wymaganymi dokumentami, takimi jak dowód tożsamości i akty urodzenia. Cudzoziemiec musi dodatkowo przedłożyć dokument potwierdzający zdolność do zawarcia małżeństwa według prawa kraju pochodzenia. Istnieje możliwość zawarcia zarówno małżeństwa cywilnego, jak i wyznaniowego, które po spełnieniu wymogów prawnych ma takie same skutki jak małżeństwo cywilne.

Małżeństwo zawarte za granicą przez obywateli polskich lub cudzoziemców jest uznawane w Polsce, o ile zostało zawarte zgodnie z prawem kraju, w którym się odbyło. Aby takie małżeństwo zostało oficjalnie uznane, należy je zarejestrować w polskim Urzędzie Stanu Cywilnego poprzez transkrypcję aktu małżeństwa.

Urodzenie dziecka w Polsce należy zgłosić do Urzędu Stanu Cywilnego, który sporządza akt urodzenia na podstawie dokumentów otrzymanych ze szpitala oraz zgłoszenia dokonanego przez rodzica. Urodzenie dziecka cudzoziemców w Polsce nie daje automatycznie obywatelstwa polskiego, chyba że spełnione są określone warunki, np. rodzice są nieznani lub bezpaństwowi.

Zagraniczne dokumenty, takie jak akty urodzenia, małżeństwa czy dyplomy, mogą wymagać dodatkowego uwierzytelnienia w postaci legalizacji lub uzyskania klauzuli apostille, w zależności od kraju pochodzenia dokumentu. W niektórych przypadkach konieczna jest także dodatkowa legalizacja dokumentów w polskiej placówce dyplomatycznej.

Legalizacja to proces potwierdzenia autentyczności zagranicznego dokumentu, co umożliwia jego użycie w Polsce. W przypadku państw będących stronami Konwencji Haskiej zamiast legalizacji wystarczy uzyskanie klauzuli apostille. Dokumenty wystawione w państwach Unii Europejskiej zazwyczaj nie wymagają legalizacji ani klauzuli apostille.